تأثیر کم‌رویی در نوجوانان و نقش والدین در کمک به آن‌ها

فهرست مقاله:

• راه حل‌هایی برای رفع کم‌رویی دانش‌آموزان
• دلایل کم‌رویی و خجالت در دانش‌آموزان
• عواقب خجالت و کم‌رویی در دانش‌آموزان
• ویژگی‌های دانش‌آموز خجالتی
• تفاوت کم‌رویی طبیعی و کم‌رویی اختلالی
• نقش شبکه‌های اجتماعی در تشدید یا کاهش خجالت نوجوانان
• چهار ترس رایج که اغلب باعث کمرویی در نوجوانان می شود:
• تجربیات والدین برای کنترل کم روی در نوجوانان:
• تاثیر هیجانات بر کم روی در نوجوانان

در بیشتر موقعیت ها کم رویی در نوجوانان به دلایل مختلف می تواند به وجود بیاید. به عنوان مثال، در اوایل نوجوانی، اثرات بلوغ در نوجوانان باعث ایجاد آسیب‌پذیری در برابر مسخره شدن در مورد ظاهر فیزیکی می‌شود که یکی از دلایل کم رویی در دانش آموزان است و می‌تواند بی ‌میلی برای تعامل با همسالان را ایجاد کند، یا ممکن است باعث شود نوجوان با مقایسه نامطلوب خودش با دیگران که از علائم کم روی در نوجوانان است، از ظاهرشان «نفرت» پیدا کنند و خود را از تعامل با دیگران دور نگه دارند که دیده نشوند.

در بسیاری از موارد کمبود اعتماد به نفس در نوجوانان، مهارت های مکالمه محدود و اضطراب اجتماعی که می تواند دلیل کم روی در دانش آموزان باشد با هم ترکیب می شوند و همگی منجر به اجتناب از تعامل اجتماعی، اجتناب دانش آموزان از دوست یابی  و خجالت در نوجوانان می شوند. خجالت در دانش آموزان می تواند به بدترین دشمن آن ها تبدیل شود زیرا باعث می شود آن ها  بسیاری از موقعیت هایی که می تواند منجر به رشد آن ها بشود اجتناب کند. 

راه حل‌هایی برای رفع کم‌رویی دانش‌آموزان

 ویژگی دانش ‌آموز خجالتی شامل موارد زیر است:

• تشویق به شرکت در فعالیت‌های گروهی کوچک و تدریجی
• تمرین مهارت‌های ارتباطی و ارائه بازخورد مثبت
• افزایش عزت نفس نوجوانان از طریق موفقیت‌های کوچک و واقعی
• تمرین بیان نظرات در محیط امن و حمایتگر
• استفاده از بازی‌ها و تمرین‌های گروهی برای کاهش اضطراب اجتماعی

این روش‌ها به نوجوان کمک می‌کنند تا کم‌رویی را مدیریت کند و در طول زمان احساس راحتی بیشتری در موقعیت‌های اجتماعی پیدا کند.

دلایل کم‌رویی و خجالت در دانش‌آموزان

کم‌رویی معمولاً از ترکیب عوامل شخصیتی، خانوادگی و محیطی شکل می‌گیرد. برخی نوجوانان به‌طور طبیعی خجالتی هستند و نیاز دارند با محیط و شرایط اجتماعی بیشتر آشنا شوند، در حالی که برخی دیگر تحت تأثیر فشارهای خانواده، انتظارات بیش از حد یا تجربه‌های منفی قبلی، به کم‌رویی دچار می‌شوند.در این شرایط، انتخاب مدرسه مناسب و محیط آموزشی حمایت‌کننده نقش مهمی دارد. به‌عنوان مثال، دبیرستان دخترانه دوره اول با فراهم کردن فضای دوستانه و تشویق به فعالیت‌های گروهی، می‌تواند به نوجوان کمک کند احساس امنیت بیشتری داشته باشد و به آرامی از کم‌رویی خود رهایی یابد.

عواقب خجالت و کم‌رویی در دانش‌آموزان

کم‌رویی بیش از حد می‌تواند باعث مشکلاتی مانند انزوا، کاهش مشارکت در کلاس، اضطراب اجتماعی و افت تحصیلی در دانش آموزان شود. برخی نوجوانان به دلیل ترس از قضاوت دیگران، از ارائه نظرات خود خودداری می‌کنند و فرصت‌های یادگیری و رشد شخصیتی را از دست می‌دهند.استفاده از تکنیک‌هایی مانند راه حل‌ هایی برای رفع کم‌ رویی دانش‌ آموزان و مشاوره تخصصی می‌تواند به نوجوان کمک کند مهارت‌های ارتباطی خود را تقویت کرده و در محیط‌های اجتماعی اعتمادبه‌نفس بیشتری داشته باشد. در این راستا، دبیرستان دخترانه دوره دوم با برنامه‌های مهارت اجتماعی و فعالیت‌های گروهی، گزینه‌ای عالی برای حمایت از نوجوانان خجالتی است.

ویژگی‌های دانش‌آموز خجالتی

ویژگی دانش ‌آموز خجالتی معمولاً رفتاری خاصی دارند، از جمله:

• کاهش مشارکت در کلاس و فعالیت‌های گروهی
• اجتناب از بیان نظرات یا پرسش از معلم
• ترس از قضاوت و انتقاد دیگران
• تمایل به تنها بودن یا گوشه‌گیری
• اضطراب در موقعیت‌های اجتماعی جدید

پدر و مادر با رعایت روش ‌های نحوه برخورد با دانش‌ آموز خجالتی و ارائه حمایت عاطفی می‌توانند نوجوان را در مسیر توسعه مهارت‌های اجتماعی همراهی کنند. همچنین ارتباط با مشاور درسی می‌تواند راهکارهای عملی و روزانه برای کاهش خجالت ارائه دهد و نوجوان را در تعامل با دوستان و کلاس موفق‌تر کند.

تفاوت کم‌رویی طبیعی و کم‌رویی اختلالی

کم‌رویی طبیعی معمولاً با محیط‌های حمایتی و آموزش مهارت‌های اجتماعی کاهش می‌یابد، در حالی که کم‌رویی اختلالی ممکن است به شکل اضطراب شدید، ترس از تعامل اجتماعی و جلوگیری از فعالیت‌های روزمره ظاهر شود. والدین باید تفاوت این دو نوع کم‌رویی را درک کنند و در صورت مشاهده نشانه‌های اختلال، از مشاوره تخصصی کمک بگیرند.

نقش شبکه‌های اجتماعی در تشدید یا کاهش خجالت نوجوانان

استفاده از شبکه‌ های اجتماعی می‌توانند اثر مثبت یا منفی بردرمان نوجوان خجالتی داشته باشند. از یک طرف، تعامل آنلاین باعث می‌شود نوجوانان راحت‌تر با دیگران ارتباط برقرار کنند، اما از طرف دیگر، مقایسه مداوم با دیگران و ترس از قضاوت ممکن است خجالت را تشدید کند. والدین با نظارت مناسب و آموزش استفاده سالم از شبکه‌ها می‌توانند تأثیرات مثبت را افزایش دهند و اثرات منفی را کاهش دهند.

چهار ترس رایج که اغلب باعث کمرویی در نوجوانان می شود:

•  یکی از دلایل کم روی در نوجوانان ترس از (مرکز توجه قرار گرفتن) است. “من دوست ندارم توجه ها را به خودم جلب کنم. ترجیح می دهم بدون اینکه در مرکز توجه دیگران قرار بگیرم فقط ببینم که اطرافم چه اتفاقی دارد می افتد.”
•  یکی دیگر از عوامل کم رویی در دانش آموزان ترس از (مسخره شدن)  است. “من نمی خواهم کاری انجام دهم یا حرفی بزنم که دیگران آن را احمقانه بدانند و باعث شود که من را مسخره کنند.”
• ترس از (طرد شدن) که یکی از علل های کم رویی در نوجوانان است. “من نمی خواهم درخواستی از کسی کنم یا حرفی بزنم که در ادامه نادیده گرفته شوم بنابراین ترجیح می دهم هیچ حرفی نزنم و درخواستی نکنم .”
• یکی دیگر از علت های کم روی در دانش آموزان ترس از (ایده آل صحبت نکردن) است. “من نمی خواهم شروع به صحبت کنم و زبانم بند بیاید یا تپق بزنم بنابراین ترجیح می دهم اصلا چیزی نگویم.”

تجربیات والدین برای کنترل کم روی در نوجوانان:

یکی از روش های کنترل کم روی در دانش آموزان استفاده خانواده ها از تجربیاتشون است. بهبودی از خجالت در نوجوانان معمولاً مستلزم غلبه بر ترس است. والدین باید نوجوانان خود را آگاه کنند که در برخی از مقاطع زندگی تقریبا همه مردم کمرویی را تجربه می کنند. آن‌ها می‌توانند ماجرای موقعیت هایی که خودشان هم کمرویی و خجالت را تجربه کرده اند را ، با فرزندانشان به اشتراک بگذارند که چه اتفاقی افتاده و چه احساسی داشته‌اند.

تجربیات مشترک انسانی و آگاهی به این که افراد در تجربه احساسات دردناک، تنها نیستند و این امری غیر طبیعی نیست باعث می شود فرد موضوع پیش آمده را شخصی تلقی نکند و این موضوع، خودش به تنهایی می تواند قدم مهمی در قدم های تغییر و درمان هر مشکلی باشد.

بیشتر مطالعه کنید: اهمیت تقویت محبت فیزیکی و کلامی در نوجوانان

تاثیر هیجانات بر کم روی در نوجوانان

یکی از مهم ترین مسائلی که با آموزش دادن آن می توانیم به نوجوان برای کنترل خجالت کمک کنیم این است که به او این آگاهی را بدهیم که هیجانات نقش آگاه کننده را برای ما ایفا می کنند. مثلا ترس که از علائم کم روی در دانش آموزان است، می خواهد برای مراقبت از ما، ما را آگاه کند که خطری وجود دارد تا ما بتوانیم با دقت بیشتری عمل کنیم.

اما باید توجه داشته باشیم که همان قدر که هیجانات می توانند آگاه کننده بسیار خوب و کارایی باشند به همان میزان هم می توانند تصمیم گیرنده های نا مناسب و ناکارایی باشند مثلا ممکن است ترس اگر به عنوان یک تصمیم گیرنده عمل کند به ما بگوید که اجتناب کنیم یا فرارکنیم یا پنهان شویم و نه تنها از ما مراقبت نکند بلکه باعث آسیب بیشتر ما در بلند مدت هم بشود.

سخن پایانی:

کم‌رویی در نوجوانان پدیده‌ای رایج است که می‌تواند بر اعتمادبه‌نفس، عملکرد تحصیلی و تعاملات اجتماعی آن‌ها تأثیر بگذارد. با دانش آموز خجالتی چگونه رفتار کنیم ؟ والدین و معلمان با شناسایی علائم، استفاده از راه حل ‌هایی برای رفع کم ‌رویی دانش‌ آموزان، آموزش مهارت‌های اجتماعی و بهره‌گیری از مشاوره تخصصی، می‌توانند نوجوانان را در مسیر توسعه شخصیتی و اجتماعی حمایت کنند. ایجاد محیط امن، گفتگو محور و حمایتگر، بهترین مسیر برای درمان نوجوان خجالتی و کم‌رویی است.

سوالات متداول

۱. علائم اصلی خجالت و کم‌رویی در دانش‌آموزان چیست؟

کاهش مشارکت در کلاس، گوشه‌گیری، ترس از قضاوت دیگران، اضطراب اجتماعی و اجتناب از بیان نظرات از مهم‌ترین علائم هستند.

۲. چه عواملی باعث می‌شود یک دانش‌آموز خجالتی شود؟

عوامل شخصیتی، تجربیات قبلی منفی، فشارهای خانوادگی و محیطی، و تأثیر شبکه‌های اجتماعی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری خجالت و کم‌رویی هستند.

۳. با دانش آموز خجالتی چگونه رفتار کنیم ؟

با ایجاد فضای امن، تشویق به مشارکت تدریجی، تمرین مهارت‌های اجتماعی و مشاوره تخصصی می‌توان به نوجوان در مدیریت خجالت کمک کرد.

۴. آیا خجالت همیشه مشکل‌ساز است؟

خجالت طبیعی بخشی از رشد است و معمولاً با حمایت و آموزش مهارت‌های اجتماعی بهبود می‌یابد. تنها زمانی مشکل ایجاد می‌کند که شدید و مداوم باشد و مانع عملکرد روزانه و تحصیلی شود.

برای رزرو و ثبت نام جلسات مشاوره تحصیلی بارسا
( مشاوره تحصیلی تلفنی و حضوری ) با شماره ۲۲۶۷۷۹۱۷-۰۲۱ تماس بگیرید
یا عدد ۶۶ را به سامانه ۳۰۰۰۹۰۹۰۳۰ ارسال کنید.