کمال گرایی در نوجوانان یک ویژگی شخصیتی است که مستلزم تلاش برای بی عیب و نقص بودن، تعیین استانداردهای بسیار بالا و ارزیابی بیش از حد انتقادی است. علائم کمال گرایی در نوجوانان یک ساختار شخصیتی پیچیده و چند بعدی است که هر دو جنبه سازگار و ناسازگار را در بر می گیرد.
در ادبیات کمال‌گرایی، مدل‌های نظری مختلفی وجود دارد که هدفشان توضیح چگونگی رشد و تاثیر کمال‌گرایی در نوجوانان و روش های درمان آن هست. و همه مدل‌ها تاکید می‌کنند که دوران کودکی و نوجوانی دوره های کلیدی برای رشد کمال گرایی در نوجوانان هستند و والدین نقش اصلی را درکمال گرایی کودکان ایفا می کنند. کمال گرایی در دانش آموزان در طول زمان رشد می کند و ممکن است درخانواده اصلی کودک شکل بگیرد که اغلب ناشی از تعاملات والدین وکودک است. این ها فقط قسمتی از دلایل به وجود امدن کمال گرایی در نوجوانان هست.
کمال‌گرایی در نوجوانان یکی از ویژگی‌هایی است که می‌تواند هم نقطه قوت و هم نقطه ضعف آنها باشد. از یک طرف، این ویژگی به دانش‌آموزان انگیزه می‌دهد تا برای رسیدن به موفقیت و کسب نتایج بهتر تلاش کنند، اما از طرف دیگر، ممکن است باعث ایجاد اضطراب، نگرانی بیش از حد و حتی بروز مشکلاتی در روابط آنها با اطرافیان شود. به گفته محققان، کمال‌گرایی در نوجوانان تحت تأثیر عوامل مختلفی شکل می‌گیرد. عوامل بیولوژیکی مانند ژنتیک و خلق‌وخو، روابط خانوادگی، ارتباط با دوستان و معلمان و همچنین فشارهای اجتماعی و فرهنگی، همگی در شکل‌گیری این ویژگی نقش دارند. به همین دلیل، محیط آموزشی و انتخاب مدرسه مناسب نیز اهمیت زیادی دارد. والدینی که به دنبال بهترین دبیرستان دوره دوم دخترانه تهران هستند، بهتر است علاوه بر کیفیت آموزشی، به فضای روانی مدرسه، نحوه برخورد معلمان با دانش‌آموزان و میزان توجه به سلامت روحی و اعتمادبه‌نفس آنها نیز توجه کنند.
کمال گرایی در نوجوانان را می توان به سه دلیل مجزا در نظر گرفت:
1)کمال گرایی خود محور یا تمایل به کمال طلبی از خود
2)کمال گرایی دیگر گرا یا تمایل به کمال طلبی از افراد دیگر
3)کمال گرایی تجویز شده از نظر اجتماعی، یا تمایل به این باور که دیگران از شما می خواهند که کامل باشید.
خواندن این مقاله را از دست ندید: تاثیر ارتباط والدین با نوجوانان در سلامت روان آن ها
والدینی که سبک فرزندپروری مستبدانه و سخت‌گیرانه دارند و بیش از حد انتقادگر و کنترل‌گر هستند، ممکن است زمینه شکل‌گیری کمال‌گرایی را در فرزندان خود ایجاد کنند. بر اساس مدل انتظارات اجتماعی، کودکانی که برای دریافت محبت و تأیید والدین باید همیشه موفق باشند و اشتباهاتشان با سرزنش همراه است، بیشتر در معرض کمال‌گرایی قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، مدل یادگیری اجتماعی نشان می‌دهد که نوجوانان با مشاهده رفتار والدین خود، الگوهای کمال‌گرایانه را یاد می‌گیرند و درونی می‌کنند. به همین دلیل، والدینی که به دنبال بهترین دبیرستان دوره اول دخترانه تهران هستند، بهتر است علاوه بر کیفیت آموزشی، به فضای تربیتی مدرسه و نحوه برخورد معلمان با اشتباهات و توانایی‌های فردی دانش‌آموزان نیز توجه کنند.
1) سعی کنید به فرزندتان بگویید که برای او نه تنها بر اساس آنچه انجام می دهد بلکه بر اساس شخصیت او ارزش قائل هستید.
2) سعی کنید نوجوانان را کمتر کنترل کنید ، کمتر از آن ها انتقاد کنید و از آن ها بیش از حد و افراطی مراقبت نکنید.
3) به دانش آموزان بیاموزید که اشتباهات خود را بپذیرند و از آن ها درس بگیرند.
4) بر سخت کوشی و نظم و انضباط مجزا از سوق دادن به سمت کمال گرایی تأکید کنید.
اینقدر سخت گرفتن به خودتان اجازه نمی دهد که آنچه هستید را بپذیرید. خبر خوب این است که شما دستاوردهای خود نیستید. البته، چیزهایی وجود دارد که باید روی آن ها کار کنید، اما این بدان معنا نیست که شما به عنوان یک فرد به این دلیل ارزش بیشتری خواهید داشت. این مطالب تعدادی از اثر های کمال گرایی در نوجوانان و نحوه درمان آن هست. شارون مارتین، متخصص کمال‌گرایی و نویسنده «کتاب کار CBT برای کمال‌گرایی»، نکاتی را توصیه می‌کند که چه کارهایی می‌توانید انجام دهید تا بدون توجه به دستاوردهایتان، خود را دوست داشته باشید و از خودتان مراقبت کنید.
1) با دلسوزی با خود صحبت کنید
بپذیرید که می توانید اشتباه کنید و اشتباهات پایان دنیا نیست.
3) انتقاد از خود را مجدداً بررسی کنید
وقتی از خود انتقاد می کنید توجه کنید. با جستجوی حقایق ، خودگویی منفی خود را به چالش بکشید. به عنوان مثال، ممکن است تمایل به تعمیم داشته باشید، مانند «من همیشه دست و پا چلفتی هستم»، بنابراین سعی کنید آنچه را که در مورد آن درست است شناسایی کنید، با خود صحبت کنید و توضیح دهید که چرا در این لحظه خاص دست و پا چلفتی هستید یا سایر ویژگی های مثبت را به خود یادآوری کنید.
خواندن این مقاله حتما به شما کمک خواهد کرد: سبک فرزند پروری سهل گیرانه و آسان گیر
3) بخشش خود را تمرین کنید
اشتباهات خود را ببخشید. تنبیه کردن خود برای ساعات طولانی چه فایده ای دارد؟ کمال گرا ها به خود یادآوری می کنند که چقدر بد هستند، که باعث می شود در گذشته گیر کنند و نگران انجام اشتباه مشابه در آینده باشند. از اشتباهات درس بگیرید، رشد کنید و ادامه دهید.
4) روی نقاط قوت خود تمرکز کنید
به جای بزرگنمایی نقاط ضعف خود، نقاط قوت خود را شناسایی کنید و هر روز پیروزی های خود را جشن بگیرید، هر چقدر هم که کوچک باشد. من همیشه توصیه می کنم در پایان روز خود به سه موردی که بابت آنها سپاسگزار هستید فکر کنید تا با یک نکته مثبت به پایان برسد.
5) رنج خود را در چشم انداز قرار دهید
این نکته خاصی است که می خواهم به لیست شارون اضافه کنم. فهمیدن یک اشتباه در واقع پایان دنیا نیست و اینکه همیشه فرصت های جدید وجود دارد.راجر فدرر، تنیس‌باز، یک کمال‌گرا بود و با هر شکستی رنج می‌برد تا اینکه مربی‌اش فوت کرد. این رویداد باعث شد او برنده شدن را در چشم انداز قرار دهد: “هر شکست در تنیس در مقایسه با چنین لحظه ای چیزی نیست.”
خواندن این مقاله را از دست ندید: روش های جلب اعتماد والدین
محققان معتقدند بهترین راه برای کاهش پیامدهای منفی کمال‌گرایی والدین، آگاه کردن آنها از رفتارهای انتقادگرانه و انتظارات غیرواقعی است. والدین باید از مقایسه فرزندان خود با یک کودک ایده‌آل دست بردارند و به جای انتظار بی‌نقص بودن، تلاش‌ها و پیشرفت‌های آنها را ببینند. همچنین تقویت هوش هیجانی والدین می‌تواند به کنترل انتظارات و ایجاد رابطه سالم‌تر با فرزندان کمک کند. در این مسیر، مراجعه به بهترین مرکز مشاوره تحصیلی در تهران نیز می‌تواند به والدین کمک کند تا با شناخت بهتر ویژگی‌های روان‌شناختی فرزندان خود، شیوه مناسب‌تری برای حمایت از آنها انتخاب کنند.
برای رزرو و ثبت نام جلسات مشاوره تحصیلی بارسا
( مشاوره تحصیلی تلفنی و حضوری ) با شماره ۲۲۶۷۷۹۱۷-۰۲۱ تماس بگیرید
یا عدد ۶۶ را به سامانه ۳۰۰۰۹۰۹۰۳۰ ارسال کنید.
