آشنایی با چهار نحوه ارتباط در نوجوانان

ارتباط یکی از مهم‌ترین بخش‌های زندگی انسان است که به کمک آن می‌توانیم افکار، احساسات، نیازها و خواسته‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذاریم. نوجوانی دوره‌ای مهم برای شکل‌گیری شخصیت اجتماعی است و یادگیری روش‌های درست ارتباط می‌تواند به نوجوان کمک کند تا روابط سالم‌تر و موفق‌تری با خانواده، دوستان و محیط آموزشی داشته باشد.

ارتباط کلامی در نوجوانان

ارتباط کلامی یکی از رایج‌ترین روش‌های تعامل است که از طریق صحبت کردن و استفاده از کلمات شکل می‌گیرد. نوجوانان با استفاده از این نوع ارتباط می‌توانند نظرات، احساسات و درخواست‌های خود را به دیگران منتقل کنند. یادگیری صحبت کردن با احترام، انتخاب کلمات مناسب و بیان واضح خواسته‌ها، بخش مهمی از مهارت‌های ارتباطی در دانش‌ آموزان است. زمانی که نوجوان بتواند به شکل درست صحبت کند، اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا می‌کند و روابط اجتماعی بهتری خواهد داشت. انتخاب یک مرکز مشاوره تحصیلی نیز می‌تواند در شناسایی چالش‌های ارتباطی و ارائه راهکارهای مناسب به نوجوانان مؤثر باشد.

ارتباط غیرکلامی در نوجوانان

بخش زیادی از پیام‌هایی که افراد به یکدیگر منتقل می‌کنند، از طریق رفتارهای غیرکلامی مانند حالت چهره، زبان بدن، تماس چشمی و نوع برخورد شکل می‌گیرد. نوجوانی که این مهارت را می‌شناسد، بهتر می‌تواند احساسات دیگران را درک کند. شناخت سبک‌های ارتباطی در نوجوانان کمک می‌کند فرد بداند در هر موقعیت چگونه رفتار کند و ارتباط مثبت‌تری با اطرافیان داشته باشد. این موضوع در محیط بهترین مدارس دوره اول متوسطه دخترانه تهران نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا تعامل مناسب میان دانش‌آموزان باعث ایجاد فضای دوستانه‌تر می‌شود.

ارتباط شنیداری و گوش دادن فعال

ارتباط فقط صحبت کردن نیست؛ گوش دادن دقیق نیز بخش مهمی از یک رابطه موفق است. نوجوانی که با دقت به صحبت‌های دیگران گوش می‌دهد، بهتر می‌تواند احساسات و دیدگاه‌های آن‌ها را بفهمد و پاسخ مناسبی ارائه دهد. نحوه ارتباط در کودکان و نوجوانان زمانی بهتر شکل می‌گیرد که آن‌ها یاد بگیرند علاوه بر بیان نظر خود، به صحبت دیگران نیز توجه کنند. این مهارت باعث افزایش همدلی، کاهش سوءتفاهم‌ها و ایجاد روابط سالم‌تر می‌شود.

ارتباط نوشتاری و ارتباط در فضای مجازی

با گسترش فناوری، بخش زیادی از ارتباط نوجوانان از طریق پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی انجام می‌شود. نوشتن پیام‌های محترمانه، رعایت قوانین ارتباطی و توجه به احساسات دیگران در فضای آنلاین اهمیت زیادی دارد. آموزش ارتباط موثر به دانش آموزان کمک می‌کند تا نوجوانان علاوه بر ارتباط حضوری، در فضای مجازی نیز رفتار مسئولانه‌ای داشته باشند و از ایجاد اختلاف و سوءتفاهم جلوگیری کنند.

اهمیت آموزش مهارت‌های ارتباطی به نوجوانان

یادگیری مهارت‌های ارتباطی باعث می‌شود نوجوانان بهتر بتوانند احساسات خود را مدیریت کنند، مشکلات را حل کنند و روابط اجتماعی موفق‌تری داشته باشند. این مهارت‌ها در دوران مدرسه به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا در فعالیت‌های گروهی، ارتباط با معلمان و دوستی‌های خود عملکرد بهتری داشته باشند. در  بهترین مدارس متوسطه دوم دخترانه تهران توجه به رشد مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان می‌تواند محیط آموزشی را به فضایی مثبت و حمایت‌کننده تبدیل کند.

نقش مدرسه و خانواده در تقویت ارتباط نوجوانان

خانواده و مدرسه نقش مهمی در شکل‌گیری شیوه ارتباطی نوجوانان دارند. زمانی که نوجوان احساس کند شنیده می‌شود و نظر او اهمیت دارد، راحت‌تر می‌تواند مهارت‌های ارتباطی خود را تقویت کند. در یک مدرسه آموزش مهارت گفت‌وگو، همکاری و حل تعارض می‌تواند به رشد اجتماعی دانش‌آموزان کمک کند و زمینه ایجاد روابط سالم‌تر را فراهم سازد.

روش ارتباط منفعل در نوجوانان

نوجوانی که روش ارتباط منفعل را دارد غالبا احساسات، نظرات و یا عقایدش را ابراز نمی کند چراکه می ترسد رابطه دچار مشکل شود و اوضاع بهم بریزد. هدف شخص منفعل جلوگیری از تعارض است. در نهایت به درخواست ها پاسخ مثبت می دهد و در عین حال نیازهای خودش بی پاسخ می ماند که به مرور این روش ارتباط در نوجوانان باعث ایجاد رنجش، و پایانی تلخ می شود، چه برای خودش و چه اطرافیانش. و این داستان چقدر به زهرای قصه ی ما شباهت دارد.

آشنایی با نحوه ارتباط در نوجوانان

نحوه ارتباط منفعل- پرخاشگرار

نوجوانانی که به جای بیان مستقیم حرفایشان از طعنه و کنایه استفاده می کند، نوجوانی که در را محکم پشت سرش می بندد و نوجوانی که از روش سکوت استفاده می کند، فردی منفعل-پرخاشگر در رابطه است. سعی می کند خواسته ها و احساساتش را منتقل کند، به شیوه ایی تهاجمی اما پنهان. همانند افراد منفعل، کسانی که منفعل و پرخاشگر هستند معمولا سعی می کنند از تعارض دوری کنند اما رفتارهایی که از آن ها سر می زند غالبا می تواند آسیب زاتر از زمانی باشد که آنچه را که واقعا دوست دارند مستقیم بیان کنند. مثلا شما با دو نفر از دوستان خود برای دیدن فیلم به سینما می روید، شما واقعا دوست دارید فیلم ترسناک ببینید، اما آن ها می خواهند فیلم اکشن ببینند، شما به آن ها می گویید برایتان فرقی نمی کند(منفعل)، اما در درون خود احساس خشم و عصبانیت می کنید،  گویا آن ها مانع دیدن فیلم مورد علاقه تان شده اند و علیه شما جبهه دارند، بنابراین شما وسط فیلم به عمد مزاحمت ایجاد می کنید(نشانی از خشم و پرخاش). چراکه با خود می گویید وقتی من از فیلم لذت نمی برم، چرا آن ها باید از دیدن فیلم لذت ببرند؟! این نحوه ارتباط در نوجوانان ناسالم است، زیرا که اطرافیان شما نیت رفتارهای شما را درک نمی کنند و از کار شما سر در نمی آورند، به مرور شما که نیازتان برآورده نشده شعله ی خشمتان بیشتر می شود و در نهایت باروت های کوچکی که روی هم انباشته کرده اید با جرقه ی کوچکی منفجر می شود و همه چیز از هم می پاشد!

خواندن این مقاله حتما به شما کمک خواهد کرد: تاثیر دروغگویی در نوجوانان و روش های کنترل آن

سبک ارتباط پرخاشگرانه در دانش آموزان

حتما با نوجوانانی برخورد داشته اید که از هر راهی که شده می خواهند حرفشان را به کرسی نشانند، همان ها که می گویند ” یا حرف من یا هیچی”. این سبک ارتباط در نوجوانان، پرخاشگرانه است. او می خواهد راه خودش را برود و در نهایت دیگران را وادار به پذیرش آن می کند. یک آدم پرخاشگر در رابطه بین فردی، کنترل گر و تهدیدگر است و گاهی حتی به صورت کلامی یا طور دیگری توهین می کند. در این نوع روش ارتباط در دانش آموزان، اطرافیان فرد پرخاشگر به خواسته هایشان نمی رسند و در نتیجه، آن ها که در طولانی مدت این رفتار که توام با بی احترامی و توهین است را تاب نمی آورند و رابطه به نقطه ی پایانی خود نزدیک می شود.

نحوه ارتباط قاطعانه در نوجوانان

اما شکلی دیگر از نوجوانان در ارتباطات، پیچ و خم های قبلی را ندارد. شخص روشن و مختصر صحبت می کند، احساساتش را طوری در میان می گذارد که احترام اطرافیانش حفظ شود. در حالی که اغلب هدفش دستیابی به نیازهای خودش است، نگران تامین نیازهای دیگران نیز می باشد، افرادی که سعی می کنند مذاکره و یا مصالحه کنند، این همان سبک سالم چهارم، سبک قاطعانه می باشد. تفاوتی که بین آدم ها از منظر سبک ارتباطی است، از کجا می آید؟! آیا ما با آن ها بدنیا می آییم؟! یا بر حسب اقبال یکی آن را دارد و دیگری از آن بی بهره است! همه ی ما از جایی یاد می گیریم چطور ارتباط برقرار کنیم که حتما نمی توانیم سبک ارتباطی خانواده و تاثیر ژن ها بر خلق را نادیده  بگیریم، اما آیا تمام الفبای ما در شکل و شمایل ارتباطات اکتسابی هست و ما مهره ی انتخاب گری نیستیم؟! آیا ما در این نمایش نقشی نداریم و صرفا دیالوگ هایی را تکرار می کنیم!؟ اما قبل از ورود به این بحث پیشنهاد می کنم الگوهای ارتباطی خانواده خود را بر اساس سبک های ارتباطی که تا به اینجا آموختید بررسی کنید اما نه به این خاطر که خانواده تان را برای نحوه ارتباط ناسالمی که دارید سرزنش کنید، بلکه وقتی تشخیص دهید الگوهای خاص شما تحت تاثیر یادگیری از دیگران بوده، همین می تواند به شما کمک کند تا این الگوها را تغییر دهید و روش ارتباط قاطعانه جدید و سالمی را آغاز کنید. سبکی نو که شروع حال بهتری در روابط شما ایجاد می کند، روابطی جرات مند که شما بیشتر از قبل نیازها و خواسته هایتان را در آن زندگی می کنید. مقاله های مرتبط را هم مطالعه کنید: راه های غلبه بر عزت نفس پایین در نوجوانان

قاطعیت مسیر پر دامنه ایست که صبر، زمان و تمرین زیادی می طلبد اما آنچه که در نهایت خود، به شما می بخشد فراتر از همه ی این هاست. ( بی صبر بود و بی حیل خود را بکشت او از عجل/ گر صبر کردی یک زمان رستی از او آن بدلقا “دیوان شمس-مولانا”).

یادتان باشد قبل از اینکه بتوانید تغییری در روابط خود ایجاد کنید، باید چراغ آگاهی را روشن نگه دارید. تمرین های ذهن آگاهی به شما کمک می کنند متوجه شوید چه زمانی رفتار قاطعانه ندارید. بارها با افرادی صحبت کرده ام که رابطه خود را کلافی سردرگم می دانستند، اما با کمی گفت و گو مشخص می شد حلقه گمشده رابطه، قاطعیت است.

در این مقاله، قاطعیت را در دو موقعیت بررسی می کنیم. نخست زمانی که از دیگران درخواستی دارید؛ مانند اینکه از والدینتان بخواهید آخر هفته را با دوستانتان بگذرانید یا از خواهرتان بخواهید برای تکمیل پروژه مدرسه، کامپیوترش را در اختیارتان بگذارد. در چنین شرایطی، جرات ورزی احتمال رسیدن به خواسته را افزایش می دهد.

موقعیت دوم زمانی است که دیگران از شما درخواستی دارند، اما می خواهید به آن «نه» بگویید. نه گفتن برای بسیاری از نوجوانان سخت است؛ زیرا نگران ناراحت شدن دیگران یا از دست دادن روابطشان هستند.

به طور کلی، در روابط بین فردی سه هدف اصلی وجود دارد: رسیدن به نتیجه، حفظ رابطه و احترام به خود. در هر موقعیت باید تشخیص دهید کدام یک برایتان اهمیت بیشتری دارد. گاهی نتیجه مهم تر است، گاهی حفظ رابطه و گاهی نیز مهم ترین هدف این است که با وجود هر نتیجه ای، از رفتار خود احساس رضایت داشته باشید.

هیچ مهارتی موفقیت را تضمین نمی کند، اما یادگیری سبک ارتباط قاطعانه و جرات ورزی، احتمال رسیدن به خواسته ها و داشتن روابط سالم تر را به شکل قابل توجهی افزایش می دهد. در ادامه، چند نمونه کاربردی را بررسی خواهیم کرد.

1: بیان نظرات و عواطفتان

2: بدون سرزنش یا قضاوت افکار خود را به طرف مقابل بگویید.

3: به وضوح آنچه را که می خواهید بیان کنید

4: خجالت نکشید! و فکر نکنید دیگران با یک اشاره شما باید بدانند چه می خواهید. به طور واضح درخواست کنید و به الگوهای قبلی خود مثل قهرکردن نچسبید.

امیدوارم که گیردادن به بحث و قدرت طلبی برای شما ارزش نباشد. در جر و بحث برنده نداریم، بلکه هر دو طرف حق به جانب هستند و هیچ کدام نمی بخشند مگر اینکه یکی از آن دو آگاه تر باشد و بیهوده بودن ماجرا را زودتر متوجه شود. اما چه می شود کرد، چون گاهی نمی توان از آن اجتناب  کرد اما شما باید تا جایی که می شود آن را محدود کنید و آن را به بحث و تبادل نظر تبدیل کنید.

متوقف کردن عذرخواهی با روش ارتباط قاطعانه

این امر شما را به گفت و گوی توام با عزت نفس می رساند. افرادی که عزت نفس پایینی دارند خیلی عذرخواهی می کنند، لزومی ندارد شما بابت چیزی که تقصیرتان نیست عذرخواهی کنید. از طرفی اگر فردی در بحث با شما هیجان ناخوشایندی را تجربه کرد، بازهم شما مسئول ناراحتی آن فرد نیستید و هر کسی مسئول رفتار خودش می باشد، مگر اینکه شما واقعا اشتباهی مرتکب شده باشید که باید مسئولیت آن را بپذیرید.

سخن پایانی

ارتباط مؤثر یکی از مهارت‌های ضروری برای رشد فردی و اجتماعی نوجوانان است. آشنایی با انواع ارتباط در نوجوانان باعث می‌شود آن‌ها بتوانند روابط بهتر و آگاهانه‌تری با دیگران برقرار کنند. تقویت مهارت‌های ارتباطی در دانش‌ آموزان و توجه به نحوه ارتباط در کودکان و نوجوانان از دوران مدرسه، زمینه موفقیت بیشتر در زندگی شخصی، تحصیلی و اجتماعی را فراهم می‌کند. همچنین آموزش ارتباط موثر به دانش آموزان به آن‌ها کمک می‌کند با اعتمادبه‌نفس و احترام بیشتری با دیگران تعامل داشته باشند.

برای رزرو و ثبت نام جلسات مشاوره تحصیلی بارسا
( مشاوره تحصیلی تلفنی و حضوری ) با شماره ۲۲۶۷۷۹۱۷-۰۲۱ تماس بگیرید
یا عدد ۶۶ را به سامانه ۳۰۰۰۹۰۹۰۳۰ ارسال کنید.