اعتیاد رفتاری چیست | انواع اعتیاد رفتاری

اعتیاد رفتاری چیست؟

اعتیاد تنها به مصرف مواد محدود نمی‌شود؛ برخی رفتارها نیز می‌توانند به مرور به شکل یک وابستگی شدید در زندگی فرد ظاهر شوند. اعتیاد رفتاری زمانی رخ می‌دهد که فرد برای کاهش استرس یا فرار از احساسات ناخوشایند، به رفتارهایی مانند استفاده زیاد از اینترنت، بازی‌های کامپیوتری یا پرخوری روی می‌آورد و کنترل آن برایش دشوار می‌شود. در بهترین دبیرستان دخترانه با آموزش مهارت‌های زندگی، افزایش آگاهی دانش‌آموزان و ایجاد فضای حمایتی، می‌توان به پیشگیری از این آسیب‌ها و تقویت سلامت روان نوجوانان کمک کرد.

چرا اعتیاد رفتاری مشکل سازه؟

خیلی از افرادی که به این رفتار ها اعتیاد دارند، در واقع چون نمی تونند مشکلات رو مدیریت کنند و هیجاناتشون رو کنترل کنند و می خواهند از اون فرار کنند، به این رفتار های اعتیادی روی میارند. به همین خاطر می تونیم بگیم که این رفتارها به دلیل مشکلات حل نشده روانی و بین فردیِ افراد به وجود اومده اند.

انجام این رفتارها با اینکه در لحظه حال ما رو خوب می کنند، اما بعدش برای ما اضطراب و افسردگی، مشکل در روابط اجتماعی، مشکلات عاطفی و حتی مشکلات تحصیلی مثل نمره پایین گرفتن یا قبول نشدن در درس یا بی علاقگی برای انجام تکالیفمون رو به دنبال دارند. زمانی که ما وقت زیادی رو با اینترنت و بازی های کامپیوتری می گذرونیم، در واقع وظایف دیگه مون رو انجام نمی دهیم و دچار نگرانی، اصطراب و عذاب وجدان میشیم. هم چنین چون درگیر این فعالیت ها هستیم، کم کم از دیگران، خانواده و دوستان دور میشیم.

پرخوری تنها یک عادت غذایی ساده نیست و در برخی افراد می‌تواند به یک رفتار وابسته‌کننده تبدیل شود. تکرار این رفتار ممکن است پیامدهایی مانند اضافه‌وزن، نارضایتی از ظاهر و کاهش حال روحی را به همراه داشته باشد. در مدرسه متوسطه اول دخترانه با ایجاد فرهنگ توجه به سلامت جسم و روان، آموزش مهارت‌های خودکنترلی و آگاهی‌بخشی درباره عادت‌های سالم، می‌توان به دانش‌آموزان کمک کرد تا انتخاب‌های بهتری برای سبک زندگی خود داشته باشند.

نشانه های اعتیاد رفتاری

علامت هایی که نشون دهنده یک رفتار اعتیاد گونه هستند، شامل:

• داشتن مشغولیت ذهنی برای انجام اون کار
• احساس اجبار برای انجام اون رفتار
• انجام رفتارهای اعتیادی باعث میشه که از جنبه های دیگه زندگی دور بشیم
• میزان انجام رفتار اعتیادی به مرور زمان بیشتر میشه
• ناتوانی در انجام ندادن اون کار
• با انجام ندادن اون کار دچار نشانه های افسردگی و اضطراب می شویم

انواع اعتیاد های رفتاری

هر رفتاری که تعریف اعتیاد رفتاری برای اون صدق کنه و نشانه های اعتیاد رفتاری رو داشته باشه، جزء رفتارهای اعتیاد گونه محسوب میشه. اما برخی از این رفتارها مهم تر و در بین افراد شایع تر هستند که در ادامه به بررسی اون ها می پردازیم.

با بهترین روش مرور دروس آشنا شوید.

اعتیاد به خوردن

شاید عجیب به نظر بیاد که میشه به غذا و غذا خوردن هم معتاد بود. اما تحقیقاتی که جدیدا انجام شدند نشان می دهند که واکنش مغز بعضی افراد به غذاها مثل واکنش به مواد اعتیاد آور است. مخصوصا غذاهایی که شکر، چربی و نمک دارند. خوردن این غذاها می تونه به یک عادت تبدیل بشه و واکنشی که مغز فرد به این غذاها نشون میده، مثل واکنشی است که به مواد مخدر نشون میده. فردی که دچار اعتیاد به خوردن است، بیشتر می خوره و کمتر احساس سیری می کنه. این افراد نمی تونند رفتار خودشون رو به راحتی تغییر بدهند، حتی با اینکه بارها تلاش کرده اند که این رفتار رو عوض کنند. بنابراین به یک روش درمانی مناسب و موثر برای ترک اعتیاد رفتاری احتیاج دارند.

نشانه های رفتار اعتیاد به خوردن چه هستند؟

1. خوردن در زمانی که فرد احساس گرسنگی نداره
2. خروج مداوم از خونه برای خریدن مواد غذایی خاص
3. اگه اون غذا رو مصرف نکنه، احساس نگرانی می کنه
4. این خوردن زیاد باعث بیماری فرد میشه
5. فرد بعد از مصرف غذایی خاص دچار حالات افسردگی، استرس و احساس گناه میشه

بیشتر بخوانید: تغذیه سالم برای دانش آموزان

اعتیاد به بازی های کامپیوتری

بازی‌های کامپیوتری یکی از سرگرمی‌های محبوب در بین نوجوانان هستند و می‌توانند راهی برای تفریح و استراحت باشند، اما زمانی که استفاده از آن‌ها به حدی برسد که جای فعالیت‌های روزمره، ارتباطات اجتماعی یا مسئولیت‌های فردی را بگیرد، ممکن است به شکل یک وابستگی رفتاری ظاهر شود. در چنین شرایطی، بهترین مشاور تحصیلی در تهران می‌تواند با بررسی دلایل این وابستگی و آموزش راهکارهای مدیریت زمان و کنترل رفتار، به نوجوانان در ایجاد تعادل بین سرگرمی و زندگی روزمره کمک کند.

اما چرا به این بازی ها معتاد می شیم؟
چون در محیط بازی کنترل محیط دست ماست و این احساس خوبی به ما میده. خیلی از کارهایی که نمی تونیم در دنیای واقعی انجام بدیم رو می تونیم در بازی ها انجام بدیم. البته یکی از مواردی که در این رابطه باید بهش توجه بشه، بحث پرخاشگری و خشونت موجود در برخی بازی هاست که می تونه اثرات آسیب زایی به همراه داشته باشه. بازی های کامپیوتری مخصوصا در سنین نوجوانی وسیله ای برای تخلیه هیجان هستند و برای همین فرد رو به سمت خودشون می کشند. دنیای سرگرمی های کامپیوتری برای نوجوان یک محیط پاداش دهنده هستند و این فرآیندِ تشویقی در اعتیاد نوجوانان به بازی کردن موثر است.

روش های مدیریت اضطراب برای کنترل خشم در نوجوانان ، راه حل های مناسبی رو برای کسب آرامش بیشتر به شما میده.

چرا اعتیاد به بازی های کامپیوتری بده؟

با مواردی که گفته شد به نظر میاد که بازی های کامپیوتری جذابیت زیادی دارد. پس چرا بازی کردن زیاد مشکل محسوب میشه؟ دلیل اول اینکه بازی کردن زیاد به جسم ما آسیب می زنه. اثرات منفی مثل کم شدن بینایی، سردرد، درد گردن و کمر، چاقی و… از جمله تاثیرات منفی اعتیاد رفتاری به کامپیوتر هستند. دلیل دوم اینکه وقتی ما درگیر این بازی ها می شویم، الگوی زندگی مون عوض میشه، ساعت های کار و تفریحمون بهم می ریزه، ترجیح می دهیم کاری نکنیم، مدرسه نریم و به جای اون فقط بازی کنیم. دلیل دیگه مربوط به بحث پرخاشگری در برخی بازی هاست که روی نوجوانان تاثیر می گذاره و ممکنه فرد در دنیای بیرون هم اون پرخاشگری ها رو از خودش نشون بده و تو کنترل خشم ضعیف بشه. یک دلیل دیگه اینکه بازی بیش از اندازه باعث میشه که خلاقیت و مهارت حل مسئله در ما کم بشه. چون در بازی ها راه حل ها از قبل تعیین شده اند و ما طبق همون روش ها بازی می کنیم. و خب معلومه که وقتی ما بیش از اندازه وقتمون رو صرف بازی های دیجیتال می کنیم، نمی تونیم وقتی برای درس هامون بگذاریم و در تحصیل هم دچار مشکل و افت می شویم.

اگه دوست دارید مهارت حل مسئله رو در خودتون تقویت کنید، این مقاله رو بخونید: روش حل مشکل

اعتیاد رفتاری به اینترنت

فضای مجازی این روزها قطعا یکی از مواردیه که همه ما رو می تونه ساعت ها به خودش مشغول کنه. برای بعضی هامون سر زدن به اینترنت و گشتن در اون تبدیل شده به یکی از عادت های زندگی و برای بعضی دیگه استفاده از اینترنت جنبه کاری داره و برای کارشون باید ساعت های زیادی از اینترنت استفاده کنند. خب این ها کاملا طبیعیه. اما عده ای هم هستند که به استفاده از اینترنت اعتیاد دارند و این قدر زیاد به اون وابسته هستند که این مسئله بر سلامتی و تحصیلات و زندگی شون اثر منفی گذاشته. البته همون طور که گفته شد همه مون از اینترنت استفاده می کنیم. پس تفاوت کسی که به اینترنت اعتیاد داره و دیگران در چیه؟

زمانی می تونیم بگیم کسی به اینترنت اعتیاد داره که زمان زیادی رو صرف چیزهای غیرضروری در اینترنت می کنه ( استفاده برای مدرسه، کار یا تحقیق جزء استفاده های ضروری هستند) و با این کار از مسئولیت ها و مشکلات خودش در دنیای واقعی فرار می کنه و با این کار مشکلات بیشتری رو برای خودش به وجود میاره.

اعتیاد به اینترنت چه ویژگی هایی داره؟

1. وقتی فرد درگیر اینترنت میشه، زمان رو از دست میده.
2. اگه فرد زمان زیادی رو در اینترنت صرف کنه، بعدش احساس گناه می کنه.
3. توجیه های غیرمنطقی برای استفاده زیاد از اینترنت میاره.
4. علاقه ای به انجام کارهای دیگه نداره.
5. فقط زمانی که از اینترنت استفاده می کنه احساس شادی و آرامش داره.
6. اگه در اینترنت نباشه، خلق منفی پیدا می کنه.
7. به دلیل این رفتار اعتیادی فعالیت های فیزیکی و غذا خوردنش دچار مشکل میشه.
8. امکان داره به سردرد، گردن درد و کمر در دچار بشه.
9. نمی تونه به راحتی این اعتیاد رفتاری رو کنار بگذاره.
10. ساعات کمتری رو صرف درس خوندن می کنه و در مدرسه دچار مشکل میشه.
11. اغلب غذا رو جلوی کامپیوتر صرف می کنه یا اصلا غذا نمی خوره.
12. با اینکه باید صبح زود بیدار شود، اما تا دیروقت از اینترنت استفاده می کنه.

ترک و درمان اعتیاد رفتاری

با توجه به علامت ها و مشکلاتی که این رفتارهای اعتیاد گونه برای ما درست می کنند، لازمه که حتما به دنبال راهی برای درمان اعتیاد رفتاری باشیم. هرکدوم از رفتار های اعتیادی با توجه به خصوصیاتی که دارند، می تونند درمان مخصوص به خودشون رو داشته باشند. این درمان ها باید زیر نظر متخصص مربوطه باشند و می تونند شامل درمان فردی، شرکت در گروه های درمانی، روش های مراقبه و تکنیک های آرام بخش و استفاده از تکنیک های ذهن آگاهی باشند.

 فرصت استثنایی 

یکی از عوامل اعتیاد های رفتاری، اضطراب و استرسی هست که تحمل می کنیم و با استفاده از این اعتیاد، می خواهیم که از فشار این اضطراب فرار کنیم. همونطور که بالا تر اشاره کردم، با رسیدن به خود آگاهی و آرام سازی ذهن، میشه به درمان و ترک اعتیاد رفتاری سرعت داد. کارگاه افزایش عزت نفس نوجوانان به شما برای رسیدن به این خودآگاهی و آرامش کمک می کنه. این کارگاه که مبتنی بر روانشناسی اکت هست، ذهن شما رو برای رسیدن به آگاهی آماده می کنه که یکی از اصلی ترین راه های درمان این اعتیاد های رفتاری هست. با کلیک روی عکس زیر، می تونید اطلاعات ببیشتری از این کارگاه به دست بیارید.

سخن پایانی:

خب حالا با اینکه اعتیاد رفتاری چیست و چه انواعی داره آشنا شدید. وقتشه به خودتون یه نگاهی بندازید و ببینید که دچار هر کدوم از این رفتار های اعتیادی هستید و کدون نشانه اعتیاد رفتاری رو دارید تا هر چه زود تر برای کنترل و درمان اعتیاد رفتاری خودتون اقدام کنید. در ضمن اگه سوال یا تجربه ای از این مسئله دارید، می تونید تو بخش نظرات با ما در میون بذارید. اگر هم فکر می کنید، از بین دوستاتون کسی هست که نشانه های رفتار اعتیادی رو داره؛ این مقاله رو براش بفرستید تا هر چه زود تر از وضعیت خودش مطلع بشه و برای درمان این اختلال اقدام کنه.

سوالات متداول:

تعریف اعتیاد رفتاری در نوجوانان

نشانه های اعتیاد رفتاری در دانش آموزان

دلایل اعتیاد رفتاری در نوجوانان

برای رزرو و ثبت نام جلسات مشاوره تحصیلی خصوصی بارسا

( مشاوره تحصیلی تلفنی و حضوری ) با شماره 22677917-021 تماس بگیرید

یا عدد 66 را به سامانه 3000909030 ارسال کنید.