چقدر اوتیسم را می شناسید

اختلال اوتیسم

اصطلاح « اوتیسم » به افرادی گفته می‌شود که در آنها مجموعه ‌ای از اختلالات رشدی وابسته به سیستم اعصاب مرکزی دیده می‌شود. این اختلالات مغزی روی توانایی فرد برای برقراری ارتباط با دیگران تأثیر می‌گذارد و نحوۀ ارتباط با دیگران و پاسخ‌ های فرد به محیط بیرون را تحت‌ تأثیر قرار می‌ دهد.

آیا فرزند شما تأخیر در یادگیری و صحبت‌ کردن، تکرار کلمه ‌ها یا جمله ‌ها داره؟
به ایما و اشارۀ دیگران بی‌ توجهه؟
به نور، صدا ولمس‌ شدن حساسه؟
واکنشی به شنیدن اسمش نداره؟
تماس چشمی برقرار نمی‌ کنه؟
فرد اوتیستیک به رفتارهای تکراری یا تکرار الگوهای ذهن خود علاقه‌ مند است. دامنه و شدت اوتیسم بسیار وسیع است؛ بعضی از این افراد ممکن است ارتباط خوبی با اطرافیانشان برقرار کنند و گفتاری خوب و هوش مقبولی داشته باشند و برخی دیگر، دارای آسیب ذهنی و زبانی زیادی باشند، حتی ممکن است برخی قادر به صحبت‌ کردن نباشند.

اختلال اوتیسم

اصطلاح اوتیسم برگرفتۀ از واژۀ یونانی « autos » به معنی « خود » است. این اصطلاح وضعیتی را توضیح می‌ دهد که در آن فردی از تعاملات اجتماعی کنار گذاشته شده است. « یوجین بلوبر »، روان‌ پزشک سوئیسی، نخستین کسی بود که از این کلمه استفاده کرد. در دهۀ 1940پژوهشگران آمریکایی از واژۀ اوتیسم برای تشریح کودکان دارای مشکلات عاطفی و اجتماعی استفاده کردند.
به‌نظر می‌رسد اختلالی در سیستم عصبی که باعث عملکرد ناصحیح مغز می‌شود، در ایجاد این بیماری مؤثر است. تعداد کودکان مبتلا به اوتیسم در حال افزایش است. هرچند درمان کاملی برای اوتیسم وجود ندارد؛ درمان جدی و به‌ موقع اوتیسم تغییرات بزرگی در زندگی کودکان مبتلا به این بیماری ایجاد می‌ کند.
این اختلال در بیماران اوتیستیک باعث می‌شود که مغز نتواند در زمینۀ رفتارهای اجتماعی و مهارت‌ های ارتباطی به‌ خوبی و درستی عمل کند. کودکان و بزرگسالان اوتیستیک در زمینۀ ارتباط کلامی و غیرکلامی، رفتارهای اجتماعی، فعالیت‌های سرگرم‌ کننده و بازی مشکل دارند.
تشخیص اوتیسم در ابتدای تولد ممکن نیست و علائم این بیماری معمولاً از نُه ماهگی به بعد بروز می‌ کند؛ اما بین دو تا سه سالگی کاملاً مشخص می‌ شود، مگر در نمونه‌ های بسیار خفیف و اندک که ممکن است در نوجوانی یا جوانی تشخیص داده شود.
کودکان مبتلا به اوتیسم ارتباط چشمی با اطرافیان خود برقرار نمی‌ کنند و معمولاً از برقراری ارتباط چهره به چهره با دیگران پرهیز می‌ کنند و خیره‌ شدن آنها به برخی اجسام نیز یکی دیگر از علائمی است که والدین باید درخصوص کودکان خود جدی بگیرند؛ زیرا این رفتار یکی از علائم شناسایی کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم است. پسرها چهار تا پنج برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به اوتیسم هستند.

عوامل مؤثر در اختلال اوتیسم

عوامل گوناگونی در بروز اختلال اوتیسم تأثیر می‌ گذارد؛ اما مهم‌ ترین علت آن، وراثتی است. جهش‌ های ژنتیکی در کنار بحث توارث ژن‌ ها در بروز اختلال اوتیسم دخالت دارد. موضوع مربوط به یک ژن نیست و ژن‌ های مختلف و تعامل آنها باعث بروز اوتیسم می‌شود.
به گفتۀ کارشناسان، اختلال اوتیسم یکی از عوارض زندگی در شهرهای صنعتی و پراسترس است و در کنار تأثیر وراثت، سهم استرس و معضلات زندگی در جوامع شهری نیز درخور توجه و مؤثر است. افزایش سن پدر و مادر هنگام بچه‌ دارشدن احتمال فرزند مبتلا به اوتیسم را افزایش می‌ دهد و عوامل دیگری نظیر دیابت، چاقی زیاد و سرخجه در دوران بارداری نیز ممکن است باعث تولد کودک اوتیسم شود.

اختلال اوتیسم

نشانه‌ های اوتیسم :

1. اختلال در صحبت‌کردن

کودک مبتلا به اوتیسم، از نظر کلامی دچار تأخیر است. کودک طبیعی در یک سالگی می‌ تواند تک‌ کلمه ادا کند و در یک‌ و نیم‌ سالگی دو سه کلمه را با هم ترکیب می‌ کند؛ اما کودکان مبتلا به این بیماری کلام ندارند، در مقایسه با سنشان دچار تأخیر هستند یا کلام دارند؛ اما معنادار نیست و کلام دیگران را بازگو می‌ کنند.
متأسفانه گاهی والدین بیماری اوتیسم فرزندشان را انکار می‌ کنند و می‌گویند فرزندم کلام دارد و حتی باهوش است؛ چون در سن کم می‌تواند جمله‌ های سنگین و طولانی را بیان کند. اما برخی کودکان مبتلا به بیماری اوتیسم طوطی‌ وار کلمه‌ها و جمله‌های اطرافیان را تکرار می‌ کنند و این به معنی هوش زیاد کودک نیست؛ بلکه به این معنی است که کودک درک و شناختی از محیط اطراف ندارد.

2. بیان‌ کردن نام خود برای ابراز خواسته‌ ها

در حالت طبیعی رشد، کودکان به‌محض‌آنکه مفهوم « من » را می‌فهمند و درک می‌کنند، دیگر از « نام خود » برای بیان خواسته‌هایشان استفاده نمی‌کنند؛ درحالی‌که کودک مبتلا به بیماری اوتیسم، شناختی از «من» ندارد و خود را با نام صدا می‌زند؛ مثلاً می‌گوید: « به رضا غذا بدین! » این نشانۀ خوبی نیست. حتی کودک مبتلا به بیماری اوتیسم ضمایر را هم نادرست به‌کارمی‌ برد.

3. یک‌ طرفه‌ بودن کلام کودک

 افراد اوتیستیک معمولاً در مکالمه‌ ها یک‌طرفه رفتار می‌ کنند؛ یعنی فقط دربارۀ چیزی که خودشان علاقه دارند، صحبت می‌ کنند و از صحبت‌های طرف مقابل چیزی نمی‌ فهمند. صحبت‌هایشان با سنشان همخوانی ندارد. کودکان مبتلا به اوتیسم به لبخند یا خستگی دیگران واکنشی نشان نمی‌ دهند و ارتباط یک‌ طرفه برقرار می‌ کنند و به همین دلیل ارتباط مؤثری ندارند.

4. سرگرم‌ شدن طولانی‌ مدت با یک وسیله

کودک طبیعی مدت توجه کوتاهی دارد؛ یعنی شاید نهایت پنج تا10 دقیقه با یک اسباب‌ بازی، بازی می‌ کند و بعد آن را رها می‌ کند و سراغ بازی دیگری می‌ رود. کودک طبیعی چون محرک‌ های مختلف را آزمایش می‌ کند، پیشرفت می‌ کند؛ اما کودک مبتلا به بیماری اوتیسم ساعت‌ها یک بازی تکراری را انجام می‌ دهد. کودک مبتلا به اوتیسم مثل کودکان دیگر بازی نمی‌ کند؛ مثلاً ممکن است به جای راه ‌بردن ماشین‌ های اسباب‌ بازی روی زمین، آنها را به‌صورت قطار بچیند و بعد به آنها نگاه کند.

اختلال اوتیسم

5. داشتن خلاقیت و استعداد خاص در بعضی مواقع

متأسفانه دوسوم کودکان مبتلا به اوتیسم، کم‌ توان ذهنی هستند و یک ‌سوم آنها هوش معمولی دارند. این کودکان در برخی مسائل نبوغ خاصی دارند؛ مثلاً ممکن است علاقۀ عجیبی به موسیقی یا حفظ‌ کردن داشته باشند و اگر در جمع قرار بگیرند، دربارۀ این موضوع صحبت کنند. معمولاً به پیام‌های ارتباطی دیگران مثل اینکه « کافی است » یا « خسته شدیم » توجهی ندارند.

در افراد اوتیستیک ممکن است رفتارهای زیر نیز بروز کند :

 اصرار بر یکنواختی و مقاومت در برابر تغییرات

در بیان نیازهای خود دچار مشکل هستند و به‌جای استفاده از کلمه‌ ها، از ایما و اشاره استفاده می‌ کنند؛ خندۀ نابجا، گریۀ بی‌ دلیل، نشان‌دادن استرس و نگرانی بی ‌علت دارند؛ ترجیح می‌ دهند تنها باشند؛ دوست ندارند کسی را بغل کنند یا کسی آنها را در آغوش بگیرد؛ تماس چشمی ندارند یا بسیار کم است؛ با روش‌ های معمول آموزشی چیزی نمی‌ آموزند؛ حرکات بدنی‌ شان نرم و عادی نیست؛ بازی‌ های غیرعادی انجام می ‌دهند؛ ظاهراً از چیزی نمی‌ ترسند؛ دلبستگی غیر عادی به بعضی از اشیا پیدا می‌ کنند؛ از نظر احساس درد، حساسیت بیشتر یا کمتری در مقایسه با افراد عادی دارند؛ از نظر فعالیت‌ های فیزیکی، فعالیت بیشتر یا کمتری در مقایسه با کودکان سالم دارند؛ اشیای در حال چرخش را دوست دارند و خودشان هم سعی می‌ کنند اشیا را به حالت چرخش دربیاورند؛ عادت‌ های غذایی عجیبی دارند مانند خوردن غذای کم یا خوردن مواد غیرخوراکی مثل گچ یا خاک؛ اگرچه آزمایش‌ های شنوایی آنها طبیعی است، در برابر شنیدن نام خود و دستورات کلامی، بی‌ تفاوت هستند.
به اطرافیان ابراز علاقه نمی‌ کنند؛ البته این نشانه هم ممکن است مانند سایر علائم استثنا نیز داشته باشد. ولی والدین نباید به این دلیل از نشان‌ دادن علاقۀ خود به کودک کوتاهی کنند و باید عواطف خود را در برابر کودک به‌طور طبیعی بروز دهند تا کودک از آنها به‌ تدریج نشان دادن احساسات را یاد بگیرد.

اختلال اوتیسم

درمان اوتیسم :

نوع درمانی که کودک اوتیسم لازم دارد، با توجه به نیاز‌های فردی اوست. ازآنجا که اختلال اوتیسم، اختلال طیف است؛ یعنی بعضی از این کودکان علائم خفیف دارند و بعضی دیگر ممکن است دارای علائم شدیدی باشند، هر کودک اوتیستیک منحصربه‌فرد است؛ بنابراین، درمان‌های متفاوتی برای این اختلال وجود دارد که به بهبود گفتار و رفتار می‌انجامد و گاهی هم برای مدیریت مشکلات دیگری که در ارتباط با اوتیسم است، نیاز به دارو دارند.
به‌طورکلی، این درمان از گروه‌ های زیر تشکیل می‌ شود :
 متخصص رشد در اطفال : مشکلات سلامتی و رشد کودکان را درمان می‌ کند.
روان‌پزشک کودک : به تشخیص اولیۀ بیماری اوتیسم کمک می‌ کند و در صورت نیاز، داروهایی را برای کمک به کودک مبتلا به اوتیسم تجویز می‌ نماید.
روان‌شناس کودک : در بهبود رفتار کودک و افزایش مهارت‌های اجتماعی او به والدین یا سرپرست کودک کمک می‌کند.
رفتاردرمانگر : این فرد علاوه بر کمک به بهبود توانایی‌ های کودک مبتلا به اوتیسم، در کارهای روزانه مانند لباس‌ پوشیدن، غذا خوردن و سایر کارها، همچنین در بهبود وضعیت حواس پنج‌ گانه، قدرت تشخیص و سایر توانایی‌های کودک او را یاری می‌ کند.
کار درمانگر: کودک مبتلا به اوتیسم را در استفادۀ درست از عضله‌ ها و اندام‌ های بدن برای انجام کارهای بزرگ و کوچک بدنی یاری می‌ کند.
گفتار درمانگر: در بهبود وضعیت گفتار کودک مبتلا به بیماری اوتیسم و افزایش توانایی او در مهارت‌های کلامی بسیار مؤثر است.
مشاور خانواده : این شخص علاوه بر راهنمایی در روابط والدین با کودک مبتلا به این بیماری، آنها را در بهره‌وری بهتر از منابع و مراکز موجود در جامعه برای کمک به درمان کودک کمک کند. اگر علائم اختلال اوتیسم شدید باشد، مثلاً کودک خنده‌ های بی‌دلیل، حرکت‌ های کلیشه‌ای یا تشنج و رفتارهای خودآزار داشته باشد، داروهایی برای حذف و طبیعی‌ شدن رفتار او تجویز می‌شود که مؤثر است.

اختلال اوتیسم
انجمن ملی پرورش و سلامت کودکان در آمریکا این پنج سؤال اولیه را برای معاینۀ کودک اوتیستیک تهیه کرده است :


1. آیا کودک شما تا قبل از ۱۲ماهگی صداسازی و نجوا داشته است؟
2. آیا تا قبل از ۱۲ ماهگی از اشاره، اَدا یا گرفتن دست دیگران و همین‌ طور بای‌ بای‌ کردن استفاده کرده است؟
3. آیا کودک شما تا قبل از ۱۶ ماهگی از ‎تعدادی ‌کلمه برای صحبت‌ کردن استفاده کرده است؟
۴. آیا کودک تا قبل از ۲۴ ماهگی از ترکیب دو کلمه استفاده کرده است؟
۵. آیا کودک مهارت‌ های کلامی و اجتماعی خود را از دست داده است؟
درصورتی‌ که به چهار سؤال اول جواب منفی بدهند و به سؤال آخر جواب مثبت بدهند، احتمال اوتیسم در کودک وجود دارد. البته برای تشخیص قطعی، احتیاج به بررسی‌ های بسیار دقیق و کامل متخصصان است. برای بررسی دقیق و جامع کودک مشکوک به اوتیسم، حتماً باید متخصص اطفال، روان‌شناس، مشاور آموزش و یادگیری کودکان، متخصص اعصاب، متخصص گفتاردرمانی و سایر متخصصان در زمینۀ اوتیسم، کودک را معاینه و بررسی کنند.
لطفاً توجه کنید که مطالب مذکور برای درمان و تشخیص نیست و فقط برای افزایش اطلاعات شماست. برای تشخیص و داشتن برنامۀ درمانی، حتماً باید با متخصصان اوتیسم مشورت کنید.

عبور از مرحلۀ تشخیص

بیشتر مواقع گذر از این مرحله برای خانواده‌ ها بسیار سخت و زجرآور است. این احساس کاملاً عادی و طبیعی است، این را بدانید که بعد از تشخیص اوتیسم در کودک، زندگی همچنان وجود دارد و باید زندگی کرد. زندگی ممکن است حتی برای کودک اوتیستیک هم لذت‌بخش و جالب باشد و همین‌طور برای کسانی که با این کودک زندگی می‌ کنند و به او عشق می‌ ورزند.
اگرچه برای درمان این کودکان راه سخت و طولانی را باید طی کرد؛ فراموش نکنیم عشقی که خداوند در قلب پدر و مادر قرار داده است و همۀ لذت‌ هایی که آنها از شیرین ‌زبانی‌ها و حضور در کنار فرزند خود می‌ برند، این راه دشوار را تحمل‌ پذیر و آسان می‌ کند و آینده‌ای پر از امید و شادی را برایشان رقم می‌ زند.

اختلال اوتیسم

سخن آخر

خانواده‌ هایی که کودک مبتلا به اوتیسم دارند، نباید مشکل کودک خود را دست‌ کم بگیرند. درمان کودک در سن طلایی باید انجام شود؛ زیرا ممکن است استعداد خود را در زمینه‌های مختلف به بهترین نحو بروز دهد و به موفقیت‌ های بی‌ شماری دست پیدا کند که نمونۀ این قبیل افراد در دنیا نیز کم نیست. سن طلایی درمان اختلال اوتیسم تا قبل از پنج سالگی است. هرچه در سن کمتر این اختلال را تشخیص دهند و بازتوانی‌ ها شروع شود، احتمال طبیعی‌ شدن بیشتر است؛ اما باید بپذیریم که کودکان مبتلا به این اختلال، همیشه تا حدودی با سایر همسالان خود متفاوت هستند.
همچنین، والدین این کودکان باید به یاد داشته باشند که کودکشان ممکن است در برخی مسائل نبوغ خاصی داشته باشد و این موضوع، فرصتی مغتنم و ارزشمند را برای این کودکان فراهم می‌کند تا به کمک درمانگران اختلال اوتیسم و کاردرمانگران حاضر در مراکز ارائۀ خدمات به این کودکان، استعداد خود را شکوفا کنند.
به‌هرحال، علت اوتیسم هرچه باشد، باید بدانیم که این کودکان یا با اوتیسم به دنیا می‌آیند یا آمادگی ابتلا به آن را دارند. این اختلال برخلاف تصور، به دلیل تربیت بد یا ناتوانی والدین در بزرگ‌ کردن کودک نیست. اوتیسم بیماری روانی نیست و این کودکان درمان‌ پذیرند و نباید از آنها قطع امید شود. بهتر است بدانید که هیچ عامل روانی شناخته نشده است که باعث بروز اوتیسم در کودکان شود.

نظر شما

ایمیل شما نشر نخواهد شد.فیلد های ضروری با * نشانه گذاری شده است.

تصویر امنیتی

پیام شما بعد از بررسی نمایش داده خواهد شد

نظر خود را بنویسید

تمامی حقوق این وب سایت متعلق به موسسه آموزشی انتشاراتی بارسا می باشد.